ALİYA İZZETBEGOVİÇ etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
ALİYA İZZETBEGOVİÇ etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

19 Ekim 2013 Cumartesi

Aliya İzzet Begoviç

aliyaizzet
Aliya Izzetbagoviç, 8 Agustos 1925 yilinda Bosna-Hersek’in Samaç kasabasinda dünyaya geldi.

Osmanli ordusunda subay olan dedesi Aliya, 1868’de Belgrad’dan Samac kasabasina tayini üzerine, burada toprak satin alarak yerlesti.

Osmanli Sultani Abdulaziz döneminde bu bölgeye Sirplarin baskilarindan kaçan müslüman ailelerin yerlesmesi üzerine kasaba Aziziye adini aldi.

Aziziye’nin daha sonraki yillarda Hirvat milliyetçileri tarafindan isgal edilmesi üzerine müslümanlar buradan göçe zorlandilar, Aliya’nin ailesi de 1927’de Saraybosna’ya yerlesti.

Dinî terbiyesini, önce ailesinden, özellikle de annesinden alan Aliya, mahalle camisindeki sabah namazlarini ve hocanin okudugu Rahman suresini unutamadigini söylemekte, daha sonraki yillarda ise Ali Mütevellic’in yazdigi “Islam Isiginda” adli eseri ile Osman Nuri Haciç’in “Hz. Muhammed ve Kur’an” isimli eserlerinin, Islam’i anlamasinda önemli rolünün oldugunu ifade etmektedir.

Bir yanda, Hirvat Ustasalarinin , diger yandan Sirp Çetniklerinin saldirilari karsisinda Müslüman Bosnak halki, her seylerini birakip belli bölgelere çekilmisti.

Müslüman Bosnak halkinin varligini korumak amaciyla II. Dünya Savasindan önce, Bosnak, Arnavut ve diger Balkan müslümanlari tarafindan kurulan ’Mladi Muslimani’ ‘Genç Müslümanlar Teskilati’ kisa zamanda Avrupa’da örgütlenmeyi basardi.

Ortaögrenimini Saraybosna’da tamamlayan Aliya, henüz 16 yasindayken, yani II. Dünya Savasi sirasinda “Genç Müslümanlar Teskilati”ne üye oldu. Belgrad Üniversitesi’ne devam eden ve teskilatin önde gelenlerinden Tarik Muftiç, Esad Karadozoviç, Nusret Basagiç ve Emin Granov’la tanisti.

Aliya, Almanya’nin yardimiyla 1941’de kurulan Bagimsiz Hirvat Devleti’nin isgali altinda bulunan Saraybosna’da 1943’te liseyi bitirdi.

Hirvatlarin Aliya’yi askere almak istemesi üzerine Saraybosna’dan Gradaçac’a kaçti. O zaman kuzeydogu Bosna’nin bir kismini Müslüman milisler, diger bir kismini Sirp Çetnikler kontrol altinda tutuyordu.

1945’te Partizanlar (Tito’nun ordusu) Saraybosna’ya hakim olunca Aliya Saraybosna’ya geri döndü. Sirplar tarafindan zorla askere alindi.

Ikinci Dünya Savasi’ndan hemen sonra, henüz askerligi bitmeden 1 Mart 1946’da tutuklandi.

Iddianame’de Genç Müslümanlar Teskilati üyesi olmak, Tito’nun fikirlerini elestirmek ve onun fikirlerini devletlestirmek isteyen savasci önderler kabul edilen Partizanlar’a karsi muhalefet olusturmak ve Sovyet karsiti gizli propaganda yapmak gibi iddialar yer almisti. 1946 -1949 yillari arasinda Zenitsa, Stolac, Bele Cezaevi’da yatti.

Hitler ile isbirligi yapan Hirvat Ustasa’lari ile Sirp milliyetçiligini temel esas alan Draja Mihailoviç önderligindeki Çetniklere karsi elde edilen zaferden sonra devletini kuran Josef Broz Tito Yugoslavya topraklari içindeki müslüman nüfusun varligindan korkuyordu.

Müslümanlari yeni rejim içinde eritmeyi hedefleyen Tito, bu görüse engel olan tüm teskilatlari yasaklamis ve üyelerinin mahkum edilmesini emretmisti. Baslatilan bu kampanya sonucu cezaevleri müslümanlarla doldu.

Mladi Muslimanií (Genç Müslümanlar Teskilati) öncüsü çok sayida kisi agir cezalara çarptirildi.

Aliya’da Islamcilik suçlamasiyla 1949 yilinda bes yil agir hapis cezasina çarptirildi. Hapisten çiktiktan sonra, hukuk, ziraat, sanat ve bilim konularinda egitim gördü.

25 yil avukatlik ve bir insaat firmasinda yöneticilik yapti. “Genç Müslümanlar” teskilatinda aldiklari karar dogrultusunda, dinî egitim almaya baslayan Aliya Izzetbegoviç, Yugoslavya’da yayinlanan birçok dergi ve gazetenin yanisira, Islam dünyasinda da yazilar nesretti.

Bütün dünyada büyük bir yanki uyandiran en önemli eserleri 1970 yilinda kaleme aldigi ve dünya Müslümanlarini dirilise ve direnise çagiran “Islam Manifestosu” ile büyük kismini cezaevinde yazdigi ve 1980 yilinda tamamladigi “Dogu ile Bati Arasinda Islam” adli kitaplaridir.

Islami ve mücadele suurunu Mevdudi, Seyyit Kutup, Hasan El Benna ve Fazlurrahman gibi âlimlerin kitaplarindan edindigini belirten Izzetbegoviç’in entellektüel birikiminin zenginligini ve derinligini "Dogu ve Bati Arasinda Islam" adli eserinde görülmektedir.

Agustos 1983’te “Islam Manifestosu” kitabi delil gösterilerek birçok müslüman aydinla birlikte tutuklandi ve Mladi Müslümani örgütü yeniden örgütlemek suçlamasiyla 14 yil hapse çarptirildi.

Önce 12, arkasindan 9 yila indirilen cezasi, 1987’de, ‘yaptiginin hatali oldugunu söylemesi’ neticesinde çikarilacagi ifade edilmesine ragmen bu teklifi siddetle reddetti.

1988’de ise uluslararasi baskinin da etkisiyle ve Yugoslavya`nin dagilma süreci sirasinda ilan edilen af sonucu özgürlügüne kavustu.

1989’da, dogu blokunun dagildigi yil hapisten çikti. Henüz hapisteyken komünist blogun dagilacagini ifade eden Aliya, yakin arkadaslariyla beraber bu durumun kritigini yapmisti, nitekim çiktiktan bir müddet sonra Mart 1990 yilinda sanatçi arkadasi Saffet Iseviç ismini koydugu “Demokratik Hareket Partisi - Stranka Demokratske Akcije” SDA’yi kurdular.

Oybirligi ile ilk baskani seçilen Aliya, ölünceye dek genel baskan olarak kaldi. SDA Yugoslavya tarihinde en hizli örgütlenen parti oldu.

Henüz Bosnak, Sirp ve Hirvat ayriligi olmamisken, Yugoslavya’da yüz küsur parti vardi. SDA’nin kazandigi zaferler sayesinde Islam yeniden hayat bulmaya basladi.

Ilk seçimde oylarin % 33’ünü alarak 130 sandalyeli parlamentoda 42 Milletvekilligi kazandi. Bu Müslüman Bosnak halkinin ilk demokrasi zaferi oldu. Kisacasi yok edilmek istenen bir halkin kimligini ayaga kalkti.

1990 yilinda Islam Manifestosu`nu yeniden bastirdi. Bu kitap Izzetbegoviç`in Islâmi kimliginden ziyade, siyasi kararliliginin ve mücadelesinin bir simgesi oldu.

(6 cumhuriyet)

1991’de dagilma sürecine giren Yugoslavya’da Hirvatistan, Slovenya ve Makedonya parlamentolari bagimsizliklari resmen ilan ettiler.

Bunun ardindan, bir zamanlar devletin ortak ordusu olan “Yugoslavya Halk Ordusu” (JNA) kisa sürede Sirp ordusuna dönüserek önce 27 Haziran’da Slovenya’ya, sonra da Hirvatistan’a saldirdi.

3 Mart 1992 gerçeklesen referandumun sonuçlarindan yola çikilarak, Bosna-Hersek’in bagimsizligi ilan edildi. Söz konusu referandum Bosnali Sirplar tarafindan boykot edilmisti.

6 Nisan 1992 Avrupa Toplulugu Bakanlar Konseyi Bosna-Hersek’in bagimsizligini tanidi. Ayni gün Bosna Savasi basladi.

Izzetbegoviç, savasin ardindan, Bosna-Hersek’in Yugoslavya’dan bagimsizligini kazanmasinda büyük bir rol üstlenmis ve Bati dünyasi ile Islam ülkelerinin destegini kazanmisti.

Kasim 1990’da ikinci tur seçimlerde yüzde 44 oyla Bosna-Hersek’in ilk devlet baskani seçilen Izzetbegoviç, bu görevi 2000 yilindaki üçlü devlet baskanligi dönemine kadar sürdürdü.

Müslüman Bosnak, Hirvat ve Sirplardan olusan taraflar kadar Dayton antlasmasina imza koyan garantör ülkeler de, seçimin sonucunu merak ediyorlardi. 14 Eylül 1996’daki seçimlerde 24 ayri parti ve bagimsizlarla birlikte 3398 aday yaristi.

En çok oyu toplayan Aliya ikinci defa Cumhurbaskani seçildi. Sirp ve Hirvatlar tarafindan bölgeden kovulmak istenen müslümanlar verdikleri onurlu direnis sonunda hem bu bölgede kalmayi hem ülke yönetimini yeniden ele geçirmeyi basardilar.


Aliya 1998’e kadar Cumhurbaskanligi yapti. 13-14 Eylül 1998’da yapilan Devlet Baskanligi seçiminde Aliya’nin sahsinda müslüman Bosnak halki bu zaferi yenilemis oldu.

Özgür ve Demokrat Bosna Hersek adi altinda SDA (Demokratik Eylem Partisi), ZABIH (Hersey Bosna Için Partisi) ve LP (Liberal Parti)’den olusan seçim koalisyonu Aliya’yi Devlet Baskanligina aday gösterdi. Aliya Bosna Hersek Cumhurbaskanlik Konseyi Baskanligina seçildi.

Sirp aday Zivko Radisik ve Hirvat aday Ante Yelaviç, Aliya’ya yardimci olarak seçildiler.

Böylece Aliya, halki tarafindan kabul bulmus karizmatik lider oldugunu bir kere daha isbatlamis oldu.

Izzetbegoviç daha önce yaptigi açiklamalarda istifa gerekçesinin sadece saglik sorunlari olmadigini, Avrupa’nin kurdugu Bosna yönetiminin Müslümanlar’a baski uyguladigini ve kabul edilemeyecekleri tavizlere zorladigini dile getirmisti.

Cesaret ve kararliligiyla hemen herkesin dikkatini üzerinde toplayan Izzetbegoviç, bütün baskilara ragmen boyun egmeyen ve inandigini hiç çekinmeden her yerde savunan bir insandi.

Islamî kimligini her zaman ve mekanda sergilemekten çekinmeyen, inancindan taviz vermeyen bir sahsiyet idi.

Bu tavrini mahkemelerde yargiçlara karsi oldugu gibi birçok uluslararasi kurum ve kuruluslarin düzenledigi toplantilarda da ortaya koymustur.

Evet, o genç yasta baslattigi mücadelesini, asimile edilmek istenen milletini, Islam kültürüyle ayaga kaldirmaya çalisti.

Bu yüzyilin baslarinda Hind yarim kitasinda nasil Muhammed Ikbal Dogu Islami’nin derin ve siirsel bir solugu oldu ise, onun gibi ayni yüzyilin sonlarinda Izzetbegoviç de Bati Islami’nin solugu olmaya aday bilge bir kisiliktir.

Izzetbegoviç yakin tarihimizin en önemli ve seçkin Müslüman bilge düsünürlerinden biridir.

Mütevazi, ama onurlu bir kisiligi vardi. Elestiriye açikti. Hayati boyunca, ALLAH’a ve Islam’a göre sekillenen sahsiyetiyle, kendine olan güveniyle hep dik durmustu.

Aliya, mücadelesi ve siyasi kararliligi nedeniyle tüm Müslümanlarin kalbinde taht kurmustu.
Aliya, SDA’nin Genel Kurulu’ndaki veda konusmasinda sunlari söylüyordu:

"Bu günleri gösteren yüce Allah’a hamd ediyorum. Tarihimizi kanimizla yazdik. Evlerimiz yakilip yikildi.

Düsmanlarimiz mert degildi, alçakça katliamlar yaptilar. Yapilan katliamlari dünya simdilerde ortaya çikartilan toplu mezarlardan anlamaktadir.

Bu gerçekleri haykirmistik, duyan olmamisti. Tüm acilara ragmen çok sükür ayaktayiz. Yikilan ev ve camilerimizi yeniden insa ettik. Sehitlerimizi rahmetle aniyoruz.

Onlarla insallah cennet’de bulusacagiz, onlari Allah’in ve meleklerinin huzurunda sanli direnislerinden dolayi kutlayacagiz.

Gelinen noktada hersey bitmis degil, yeni basliyoruz. Baslattigimiz mücadelede eksiklikler olmasina ragmen bir yerlere geldik.

Bundan sonra görev sizlerindir. Ilerleyen yasim ve sihhatim nedeniyle aktif siyaseti birakiyor, bir nefer olarak ömrümü halkima hizmet etmek isteyen siyasilere destekle yasayacagim.

Allah’a hamd ediyorum ki bugün elimdeki dalgalanan bayragi teslim edecegim inanmis yüzbinler var.

Artik Bosna Hersek hür ve bayragimiz kendi topraklarimizda dalgalaniyor. Selam sana ey halkim."

“Çektigimiz zulümleri imanimizla gögüsledik”, “Hayat kisa degil, ben onu uzun buluyorum.” diyen, Islam dünyasi için bir model lider olan Bilge Kral Aliya Izzetbegoviç, 78 yasinda Saraybosna hastanesinde 19 Ekim 2003’te vefat etti

Bir mücadele adamı Aliya İzzetbegoviç’in ardından - Mehmet Koçak / Yeni Akit

Mehmet Koçak / Yeni Akit


19 Ekim 2013 Cumartesi 
 
Ölümünün 10. yıl dönümünde Bosna-Hersek’in kurucu Cumhurbaşkanı Merhum Aliya İzzetbegoviç’i rahmet, minnet ve şükranla anıyorum.

Bir “yabancı” devlet adamının kendi ülkesi dışında bir çok ülkede anılması gerçekten de çok anlamlıdır. Onu anmamıza vesile olan ve onu “yabancı değil” bizden biri kılan hiç şüphesiz onun hayatı ve mücadelesi oldu.

Birileri onun için “Bilge Kral” diyerek sözde onu övmeye çalışıyorlar. Ancak Krallık ve bilgelik yan yana bulunmaz. Kendisinde bilgelik bulunan İzzetbegoviç’e ise krallık hiç yakışmaz.

 O kral ve krallıklara karşıydı. O bireyin özgürlüğü ve adaleti savunduğu gibi demokrasiyi en iyi yönetim şekli olarak benimsemişti.

Merhum Aliya İzzetbegoviç kendisini ise şöyle tanımlıyordu:

“Dinî açıdan Doğu’lu, eğitim bakımından Batılı’yız. Kalben bir dünyaya, aklen diğerine ait bulunuyoruz... Bana gelince. Ben Avrupalı Müslümanım.

Tek dinli, tek kültürlü Avrupa isteyenler Sırp ve Hırvatları kışkırtıp bizi bu topraklardan ya kovmak yada kendilerine mahkum etmek istiyorlar.

Her şeye kadir olan Allah’a and olsun ki köle olmayacağız”

O SAMİMİ BİR MÜSLÜMAN

Aliya; bir hukukcu, bir araştırmacı bir mütefekkir ve bir devlet adamıydı. Bütün bu özelliklerinin yanında onu bizim gönlümüzde büyüten samimi bir Müslüman oluşuydu. O şöyle diyordu: “Kur’an edebiyat değil, hayattır; dolayısıyla O’na bir düşünce tarzı değil, bir yaşama tarzı olarak bakılmalıdır.

Ben bir Müslümanım ve öyle kalacağım. Kendimi dünyadaki İslam davasının bir neferi olarak telakki ediyorum ve son günüme kadar da böyle hissedeceğim.

Çünkü İslam benim için güzel ve asil olan her şeyin diğer adı; dünyadaki Müslüman halklar için daha iyi bir gelecek vaadinin ya da umudunun, onlar için onurlu ve özgür bir hayatın, kısacası benim inancıma göre uğrunda yaşamaya değer olan her şeyin adıdır.”

Boşnak Müslümanları toplu katliamlara tabi tutan Sırp ve Hırvat canilere karşı kendi halkına şöyle seslenmişti:

“Nefrete nefretle cevap vermeyin. Bosna için nefret çıkmaz sokaktır. Nefret sadece bizim ruhlarımızı zedelemiyor, Bosna’nın özünü de zedeliyor.

Bize yapılan soykırımı unutursak bunu bir daha yaşamaya mecburuz, size asla intikam peşinden koşun demiyorum ama yapılanları da asla unutmayın!

 Kısacası; geleceğimizi geçmişimizde aramayacağız. Kin ve intikam peşinde koşmayacağız.”

Aliya: Dayton anlaşmasına giderken Avrupa basınına verdiği demecinde:

“Ben Avrupa’ya giderken başım önümde eğik gitmiyorum. Çünkü çocuk, kadın ve ihtiyar öldürmedik. Çünkü hiçbir kutsal yere saldırmadık.

Oysa onlar yani Avrupalıların desteklediği Sırplar ve Hırvatlar bunların tamamını yaptılar. Hem de Batı’nın gözü önünde; Batı medeniyeti adına.”

EMEKLİ MAAŞIYLA GEÇİNİYORDU

Mutevazı evinde sadece emeklilik maaşıyla geçiniyordu. Son ânına kadar sâde bir hayat yaşadı...

Arkasından mal ve mülkler bırakan bir lider değil, halkına hürriyeti kazandıran örnek bir mücadele ve ışık tutan eserler bıraktı.

O en zor şartlarda bile adâletin üstünlüğünü esas alan bir ahlâk anlayışıyla düşmanları üzerinde bile, saygı uyandırmıştı...

Asla, kin duygusuna kapılmayan; hep, iyiliğin ve ahlâkın, adâletin gerçekleşmesini gözetleyen bir fazîlet timsali olarak parladı.

Gizliliği, entrikayı sevmezdi. Açık ve şeffaf olmayı önerirdi. Hesap vermekten kaçınmazdı. Makam ve mevki onun için inanç ve ideallerini gerçekleştirme yolunda bir amaç değil, bir araçtı.

Mutevazı ancak onurlu bir kişiliği vardı. Eleştiriye açıktı, tartışmayı severdi. Ancak haksızlığa tahammülü yoktu.

Hayatı boyunca, Allah’a ve İslama göre şekillenen şahsiyetine, kendine olan güveniyle hep dik durmuştu.

Son yıllarında ise, gençlerin yolunu açmak için, huzur içinde makamını güven duyduğu genç kadrolara bıraktı ve onlara tecrübeleriyle yardımcı olmayı sürdürdü..

ONU HEP UZAKLARDAN DUYARDIM

Genç bir gazeteci olarak dış politikaya yeni yeni ilgi duymaya başlamıştım. Balkanları dergi ve kitaplardan öğrenmeye çalışıyor, Almanya ve İsviçre başta olmak üzere, Balkanlardan gelenlerin kurdukları teşkilatlara giderek bölge ile ilgili bilgi alıyordum.

Yugoslavya’yı meydana getiren Cumhuriyetlerden Hırvatistan, Bosna Hersek, Kosova, Sancak ve Makedonya’dan kaçarak Avrupa ülkelerine sığınan siyasi öncülerle buluşup siyasi faaliyetleri öğreniyor ve örgütleri tanıyordum.

Bosna müslümanlarının mücadeleleri sözkonusu olsun da, Aliya İzzetbegoviç adı zikredilmesin; mümkün değil.

Halkına kendini adamış, inanmış samimi bir müslüman olduğu için defalarca mahkemeye çıkarılmış, 9 yılını zindanda geçirmiş olan bu ‘İslamcı lider’ hep sembol isimdi.

Bosna iç savaşında 4 yılım Bosna Hersek’te geçtim. Defalarca onunla buluşmak ve sohbetlerinde buluşmak nasip oldu.

Onun sohbetlerinden ve eserlerinden çok şeyler öğrendim. Sabrı, kararlılığı, ilkeli duruşu ve de dürüstlüğü beni derinden etkilemişti.

Onu yakinen tanıyıp hasbıhalde bulunmak nasip olduğu için kendimi şanslı hissediyorum.

Mekanı cennet olsun, ruhu şad olsun…

İz Bırakanlar : Zorlu lider, zor yıllar Aliya İzzetbegoviç - Ahmet Sırrı Arvas


Slav sosyalizmi, bağımsızların liderliği, kış olimpiyatlarına evsahipliği, halkların kardeşliği, inançlar mozaiği filan... Hepsi yalan.

Yugoslavya'da Tito diye bir diktatör vardır o kadar. Nitekim efsane â?? Mareşal'in ardından fay hatları ortaya çıkar ve ülke yırtılmaya başlar.

"Büyük Sırbistan" sloganıyla yola çıkan Miloseviç ırkçı katilin tekidir, Rumlar, Ruslar, Bulgarlar ısrarla arkasında durur, İngilizler ve Fransızlar ise kullanmaya bakarlar. 
 
Miloseviç Avrupa'nın 4'üncü büyük ordusuna sahip olmasına rağmen Katoliklere dokunamaz. 
 
Misal, Almanya ve Avusturya'ya yakın duran Slovenlerle takışmaktan kaçar. Hırvatlara bulaşırsa da Macar ve Polonya desteği alan Zagrep sert çıkar. Arnavutlar ise yırtıcı ve savaşçıdırlar, yanıbaşlarında Arnavutluk gibi bir devletleri vardır ve ne zaman ne yapacakları hiç belli olmaz. 
 
Makedonya kendi içinde de bölük pörçüktür, Cumhurbaşkanı Gligorov hadiselerden uzak durur, etliye sütlüye karışmaz. Peki ya Boşnaklar?

Uyuyan yılan

Belki silahların çekilip, şarjörlerin sürüldüğü bir dönemde Makedonya gibi kenarda dursalar...

Ama Aliya, Batılılara çok güvenir ve 20'nci yüzyıl Avrupa'sında kan dökülemeyeceğini sanarak büyük bir hata yapar. İkinci hatası Arapların ve İranlıların kendilerine yardım edeceklerini ummasıdır. 
 
Hasılı o hengamede referanduma giderek uyuyan yılanı uyandırır, durup dururken "yemin ediyoruz, köle olmayacağız" diye haykırarak hem Sırpların, hem Hırvatların nasırına basar. 
 
Evet ufak tefek de olsa çatışma kaçınılmazdır ama Sırplarla Hırvatlar birbirini yerken girdaba atlamanın mantığı anlaşılamaz. 
 
Tecrübeli siyasetçiler bu çıkışı "yersiz ve zamansız" bulurlar, Nitekim Lord Karington, onu kenara çeker, "Sırplar saldırırsa ne yapacaksınız" diye sorar. 
 
Aliya bir devlet başkanının en zor terennüm edeceği kelimeyi ölçüp biçmeden kullanır, liseli militan heyecanıyla "savaşacağız" der ve ok yaydan çıkar...

Evdeki hesap...

Ah be iki gözüm, devir kılıç mızrak devri olsa tamam, iyi de İgman Dağına yerleşen keskin nişancılar hayvan gibi insan avlar, çoluk çocuk ayırmazlar. 
 
Şu eve bir uçaksavar mermisi, şu pazar yerine bir havan... 
 
Hiç riske girmeden şehri kana boyarlar. Eşi menendi bulunmayan Saraybosna Kütüphanesinde onbinlerce yazma eseri (çoğu Fatih ve Kanuni devrinden kalma) cayır cayır yakarlar. 
 
Mostar gibi bir köprüye bile kıyar, taşrada ne kubbe ne minare bırakırlar. Bine yakın cami hedef olur, çoğu tekrar yapılamaz.

Sırplar, fütursuzca ilerlerken, Aliya'nın güvendiği dağlara kar yağar. BM ve Barış Gücü katliamlara alenen göz yumar. 
 
Nitekim 200 bin sivili öldüren canileri zaman aşımına bırakır, AİHM hepi topu on küsur (güler misin ağlar mısın) savaş suçu davası açar.

Dost bildikleri

Ortalık karışınca Aliya'nın büyük ümitler bağladığı Arap ülkelerinden çıt çıkmaz. 
 
Güya direnişi desteklemeye gelen birkaç militan da reformist fikirleri ve tuhaf tavırlarıyla milletin kafasını bulandırırlar. Sırplar çemberi daraltırken, onlar oturur Osmanlı düşmanlığı yaparlar.

Şimdi birilerinin "sen bilge kral hakkında nasıl böyle konuşuyorsun" dediklerini duyar gibiyim. 
Efendim zarafeti, nezaketi... Bunlara kimsenin itirazı yok ama devlet adamlığı öncelikle tecrübe arar. Savaşı savaşçılardan ziyade analar, çocuklar ve genç kızlar yaşar. 
 
Tecavüze uğrayan yavrucakların sayısı onbinleri aşar, bu utanç yüzünden çoğu canına kıyar. Öyle ya dövüşü göze alan önce ordu kurar, tankla çakaralmaz tokuşturmaz.
 
Hem bu bölgede yetişen bir lider, kilisenin Haçlı Seferi açabileceğini, Hristiyani teröristlerin zehirli gaz kullanabileceklerini, halkı böcek gibi filitleyeceklerini, uluslararası kuruluşların cinayetleri görmezden geleceğini ve Butros Gali gibi bir adamın BM'yi kitleyeceğini bilmelidir. 
 
Elin Hollandalısının Srebrenica'da 8 bin fidan boylu yiğidi kasaplara satabileceği kimin aklına gelir?
Ama liderin gelmeliydi.

Gençlik heyecanı

Neyse... Biz hikayemize dönelim.

Aliya, Belgrad yakınlarında Sava Nehri kıyısına ilişen Bosanski Şamaç'ta (Aziziye) doğar (1925). 
 
Dedesi (aynı adı taşırlar) şirin Aziziye'nin valisidir, ecdadımızın yaptığı gibi yapar, gayrimüslimleri de ezdirmemeye bakar. 
 
Mesela Arşidük Ferdinand'a yapılan suikastten sonra Avusturyalılar, Sırpları sorgusuz sualsiz toplarken karşılarına çıkar, canı pahasına direnir, suçsuz insanları zincire vurdurtmaz.

Aliya'nın anneannesi (bir Türk subayının kızıdır) bıkıp usanmadan Üsküdar'ı anlatır, bu yüzden evdekiler az çok Türkçe anlarlar. İlk ve ortamektep bu minval üzere akar, gelgelelim lise ve üniversite yıllarında Suud ve El Ezher ekolünün bezirganlığını yapan tiplerle düşüp kalkmaya başlar. 
 
Bunlar Osmanlı terbiyesi ile yetişmiş yaşlıları alaya alırlar. O yıllarda Mısır'daki "Müslüman Kardeşler"e özenen tıfıllar, kurtarıcılığa kalkar, ayaklanarak yönetimi ele geçirebileceklerini ve memleketi şipşak düzeltebileceklerini sanırlar. 
 
Aliya ve arkadaşları coğrafyanın hassasiyetini unutmayan ve yoğurdu üfleyerek yiyen ak sakallıları pasiflikle, korkaklıkla suçlar, saf ve temiz Müslümanları töhmet altında bırakırlar.
 

Bosna'nın cesareti, direnişi: Aliya İzzetbegoviç - Ömer Aymalı


Bosna'nın cesareti, direnişi: Aliya İzzetbegoviç

19 Ekim 2013 Cumartesi

Aliya İzzetbegoviç 4 yıl süren savaşta halkının liderliğini büyük bir cesaretle, azimle yaptı. Saraybosna bombalanırken burayı terk etmedi. Siyasi önderliğinin yanısıra entellektüel kapasitesi ve eseleriyle yarınlara mesaj bıraktı.


8 Ağustos 1925'te doğan, Bosna’nın yetiştirdiği ‘Bilge Kral’ İslami hassasiyetlere sahip bir aile ortamında yetişti.

Lise döneminde İslami konulara ilgisi ile Meladi Muslumani ( Müslüman Gençler Kulübü)  adındaki bir fikir örgütüne üye olmuştu.

Buraya üye olduğunda henüz 15 yaşındaydı. İslami konuların tartışıldığı fikir teatilerinin yapıldığı bu örgüt kısa süre içinde eğitim ve hayır faaliyetlerine de öncülük etmeye başlamıştı.

Bu tarihlerde Sırp çentikleri ( Komünistler ) ile Hırvat Ustaşaları ( Hırvat Milliyetçileri ) ülke yönetimi için çatışma halindeydiler.

Müslüman Boşnaklar bu iki grup arasındaki çatışmalara girmediler. Ancak 1945 Nisanında komünistler Bosna’ya girdiler.

Ülke yönetimi Tito’nun eline geçti. Tito yönetiminin birincil düşmanı Hırvat Ustaşaları idi ancak bununla beraber komünizm karşıtı olan ve Müslüman kimliği ile varlığını devam ettiren Boşnaklardı.

Tito partizanlara karşı muhalefet örgütlemek ve Sovyet karşıtı propaganda yapmak iddiaları ile Müslüman gençlerin faaliyetlerini yasaklayarak üyelerini tutuklattı.

Bu tutuklananlardan biri de Aliya İzzetbegoviç’ti. Tutuklanan Aliya İzzetbegoviç  5 yıl hapse mahkum edildi.Bu onun hapishane ile ilk tanışmasıydı ancak son değildi.

Tito’nun komünist rejiminin yoğun baskıları Boşnak Müslümanların kimliğini yok etmek için uyguladığı politikalara karşın Aliya İzzetbegoviç İslami konular üzerine kafa yormaya İslam dünyasının yaşadığı problemlere karşı fikirler üretmekteydi.

1970 yılında Müslümanların mevcut durumunu göz önüne alarak ‘İslam Bildirisi’ni yayınladı. Bu bildiri İslam dünyasına bir çağrı niteliğindeydi.

 İzzetbegoviç Müslümanlara, yeniden uyanış ve dirilişin sağlanması için Müslümanların İslam’da şuurlanması gerektiğini ifade ediyordu. Bu bildiri Yugoslavya’da olduğu gibi İslam dünyasında da büyük yankı uyandırdı.

1980 yılında Tito ölmüştü. Cumhurbaşkanlığı konusunda çıkan anlaşmazlık üzerine her federal eyaletin birer yıl süreyle cumhurbaşkanlığı görevini üstlenmesi kararlaştırılmıştı.

Bu gelişme ülkede kısmen özgürlük ortamının genişlemesine sebep olmuştu. İşte bu gelişmelerin ardından 1983 yılında Aliya İzzetbegoviç İslami Manifesto adlı kitabının yayınlandı.

Ancak bu kitap onun için yeni bir süreci başlatıyordu. Dönemin yönetimi İzzetbegoviç’i Avrupa’da radikal bir İslam cumhuriyeti kurmaya çalışmakla suçlayarak 14 yıl hapse mahkum etti.

Ancak onun bu mahkumiyeti kitabının tüm İslam dünyasında daha geniş kitlelere ulaşmasına sebep oldu.
 
Aliya İzzetbegoviç 1988 yılında af yasası ile serbest kalırken aynı zamanda komünist rejimler çöküş dönemine girmişti. İzzetbegoviç, Yugoslavya’nın da dağılacağını tahmin etmekteydi.

Federal devletlerde bağımsızlık yanlısı fikirler günden güne güç kazanıyordu. İşte bu günlerde Aliya İzzetbegoviç de Bosna-Hersek Özerk Cumhuriyeti’nde Demokratik Eylem Partisi (SDA) adında bir siyasi parti kurdu.

SDA 5 Aralık 1990 tarihinde Bosna Hersek’te yapılan seçimlere kazandı. Bu seçim sonuçlarının ardından Aliya İzzetbegoviç Cumhurbaşkanı oldu. Federal devletlerde yaygınlaşan bağımsızlık yanlısı fikirler 1990’ların başında bağımsızlık hareketine dönüştü.

1990 yılında Sosyalist Federal Cumhuriyetinin üye devletleri birbiri ardına bağımsızlıklarını ilan ettiler.

İzzetbegoviç de 1 Mart 1992 yılında ülkesinde yaptığı referandumda bağımsızlık kararını halkın onayına sundu.

Bosna hersek vatandaşlarının büyük kısmının bağımsızlık yönünde verdiği oyların neticesinde Bosna Hersek bağımsızlığını ilan etti.

Bu gelişme üzerine Sırplar ve Hırvatlar beraber hareket ederek Bosna-Hersek’i işgal etmeye başladılar. Sırp ve Hırvat güçleri dünyanın gözü önünde yüz binlerce insanı kadın çocuk demeden katlettiler, yüz binlercesine tecavüz ettiler.

Avrupa’nın ortasında yaşanan bu vahşete Avrupa ve Amerika sessiz kaldılar.İslam dünyasında geniş halk kitleleri protesto gösterileri yaparken yönetimlerin ise sesi yeterli derecede çıkmadı, yeterli tepki gösterilmedi.  Avrupa’nın ortasında soykırıma maruz kalmaya başlayan Bosna halkının önünde pek bir seçenek yoktu.

Aliya İzzetbegoviç ise 4 yıl süren bu vahşi savaşta halkının liderliğini büyük bir cesaretle, azimle yürüttü.

Saraybosna bombalanırken burayı terk etmedi. Askerleri ile beraber siperde bulundu, sığınaklarda yaşadı.

Ordunun başında cephede mücadele etti.Bir taraftan da barışın mücadelesini vererek diplomatik ilişkileri yürüttü. 1995 yılında Amerika’da imzaladığı Dayton antlaşması ile ülkesinin yaşadığı vahşi işgali sonlandırdı.

Bosna halkı yaklaşık 200 bin şehidin ardından özgürlüğüne böylece kavuştu. Dayton antlaşmasına göre Bosna Hersek’te yapılan seçimlerde Aliya İzzetbegoviç ikinci kez cumhurbaşkanı seçildi. İzzetbegoviç 1998 yılına kadar cumhurbaşkanlığı görevini yürüttü.

Aliya, 19 Ekim 2003 günü vefat etti.